Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, Türkiye’nin 2035’e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarma hedefinin, elektrik talebinde yıllık ortalama yüzde 8’in üzerinde büyümeyi ve dağıtım altyapısında kapsamlı bir dönüşümü gerektirdiğini söyledi.
Erdoğan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye’nin ev sahipliği ve dönem başkanlığında düzenlenecek İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde elektrifikasyon hedeflerini, dağıtım altyapısının dönüşümünü, dijitalleşme çalışmalarını ve uluslararası işbirliği imkanlarını değerlendirdi.
Elektrikli araçlar, sanayide elektrik kullanımı, iklimlendirme ihtiyacı ve yenilenebilir enerji kaynak kullanımının artmasıyla dağıtım şebekelerinin daha fazla önem kazandığını aktaran Erdoğan, enerji dönüşümünün güçlü ve esnek şebekelerle desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
Erdoğan, Türkiye’de nihai enerji tüketiminde elektriğin payının yaklaşık yüzde 20 olduğunu belirterek, elektriğin payını yüzde 35’e çıkarma hedefinin elektrik üretiminden tüketim alışkanlıklarına kadar kapsamlı bir dönüşümü beraberinde getireceğini dile getirdi.
Hedefe ulaşılabilmesi için gereken koşullara değinen Erdoğan, “Bu hedef iddialı olmakla birlikte erişilebilir bir hedef, yeter ki politikalar tutarlı bir şekilde hayata geçirilebilsin ve uygulamanın gerektirdiği finansman sağlanabilsin.” değerlendirmesinde bulundu.
Erdoğan, elektrik talebindeki büyümenin niteliğinin değişeceğine dikkati çekerek, “35’te 35 hedefini yakalamamız için elektrik enerjisi talebimizin yıllık ortalama yüzde 8’in üzerinde bir hızla artması gerekiyor.” dedi.
Daha önce farklı enerji kaynaklarıyla karşılanan ihtiyacın giderek elektrikle sağlanacağını anlatan Erdoğan, enerji dönüşümünün omurgasının elektrik dağıtımı olduğunu söyledi.
Elektrik abonesi 64 milyonu aşacak
Erdoğan, Türkiye’de elektrik piyasasının 2025 itibarıyla yaklaşık 40 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştığını, bunun 8 milyar doların üzerindeki bölümünün elektrik dağıtım sektöründen oluştuğunu ifade etti.
Türkiye genelinde 1,6 milyon kilometrenin üzerinde dağıtım hattı bulunduğunu söyleyen Erdoğan, şebekelerin genişletilmesinin yanı sıra dijitalleşme, esneklik ve doğal afetlere karşı dayanıklılığın artırılmasının gelecek dönemin temel yatırım alanları arasında olduğunu dile getirdi.
Erdoğan, sektörün yaklaşık 52 milyon aboneye hizmet verdiğini belirterek, “Türkiye’de bireysel abone sayısının önümüzdeki dönemde yıllık ortalama yüzde 2,5’in üzerinde artacağını ve 52 milyon abone sayısının 2035’te 64 milyonun üzerine çıkacağını öngören bir projeksiyonumuz var.” diye konuştu.
Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücünün yaklaşık beşte birinin dağıtım sistemine bağlı olduğunu aktaran Erdoğan, bu seviyede 35 binin üzerinde farklı büyüklükte üretim tesisi bulunduğunu kaydetti.
Erdoğan, artan üretim tesisi sayısının sistemin yönetiminde yeni ihtiyaçlar oluşturduğuna işaret ederek, “Artık öyle bir hale geldi ki, bunları tek tek ‘sen üretimini kapat’ diye talimat vererek yönetecek bir noktada değiliz. Bunları bir sistem mantığı içerisinde, bütüncül bir bakış açısıyla yapmak durumundayız.” değerlendirmesinde bulundu.
Bu dönüşümü “Dağıtım 2.0” yaklaşımıyla ele aldıklarını belirten Erdoğan, geleneksel şebeke işletmeciliğinden dağıtım sistemi işletmeciliğine geçişin önem kazandığını, dijitalleşme ve esnekliğin yeni yapının temel unsurlarını oluşturduğunu söyledi.
Erdoğan, enerji dönüşümünün uzun vadeli yatırımlar gerektirdiğine dikkati çekerek, “Gelecek kuşakların ihtiyaçlarını karşılayabilmek için o ihtiyaçlara bugünden cevap verecek yatırımları yapmak durumundayız.” dedi.
Akıllı sayaçlarla elektrik tüketimi ve üretimi anlık izlenebilecek
Erdoğan, dağıtım sektöründe elektrik dağıtım şebekesinin uzaktan izlenmesini ve kontrol edilmesini sağlayan dijital SCADA sistemi kapsama oranının 2013’ten bu yana yüzde 10 seviyesinden yüzde 50’lere yükseldiğini, dijitalleşme yatırımlarının süreceğini ifade etti.
Milli Akıllı Sayaç Sistemi kapsamında yeni sayaçlara geçişin 1 Mart itibarıyla başladığını bildiren Erdoğan, tüketicilerin elektrik kullanımlarını ve çatı üstü üretimlerini gerçek zamanlı takip edebileceğini aktardı.
Erdoğan, akıllı sayaçların talep yönetimini kolaylaştıracağını belirterek, dağıtım şirketlerinin sayaçlardan elde edilen verilerle şebekeyi daha etkin planlayabileceğini anlattı.
ELDER, COP31’de UNEZA ile ortak panel düzenleyecek
Türkiye’nin elektrik piyasasında yaklaşık 25 yıllık serbestleşme deneyimine sahip olduğunun altını çizen Erdoğan, dağıtım şirketlerinin artan finansman maliyetlerine rağmen yatırımlarını sürdürdüğünü ve arızalara hızlı müdahale konusunda önemli deneyim kazandığını söyledi.
Erdoğan, COP31’in resmi gözlemcisi olan ELDER’in Net Sıfır Emisyon için Elektrik Hizmetleri İttifakı (UNEZA) üyeliğinin, Türkiye’nin elektrik dağıtım deneyiminin uluslararası platformlara taşınmasına ve sektörün yatırım finansmanı konusunda yeni işbirlikleri geliştirmesine katkı sağlayacağını belirtti.
COP31’in enerji dönüşümüne yönelik finansman fırsatları sunabileceğini değerlendiren Erdoğan, UNEZA üyeliğinin “Özellikle bir ‘uygulama COP’u’ olacağı düşünülen COP31’de ortaya çıkacak finansman taahhütlerinden dağıtım sektörümüzün azami ölçüde faydalanmasına yönelik bir işbirliğinin de altyapısını oluşturacak.” dedi.
Erdoğan, UNEZA ile elektrik dağıtımının enerji dönüşümündeki rolü, yatırımlar ve finansman ihtiyaçlarının ele alınacağı ortak panel için yaptıkları başvurunun da kabul edildiğini açıkladı.
ELDER’in moderatörlüğünde düzenlenmesi planlanan panelde, Avrupa elektrik sektörü birliği Eurelectric, Dünya Bankası ve bir elektrik dağıtım şirketi temsilcisinin yer almasının öngörüldüğünü aktaran Erdoğan, uluslararası işbirliklerinin Türkiye’nin elektrik dağıtım sektörünün görünürlüğünü artıracağını kaydetti.
